Yapay Zekâ Uygulamalarının İletişim ve Halkla İlişkiler Alanlarındaki Akademik Yansımalarının Niteliksel Değerlendirilmesi - Kuşku Özdemir, Emel (Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 2024)
Yapay zekâ (A.I.), çeşitli alanlarda olduğu gibi iletişim ve halkla ilişkiler alanlarında da alışılmış yöntem ve araçları modernize ederek önemli değişikliklere neden olmaktadır. Teknolojik gelişmelerle birlikte evrim geçiren yapay zekâ uygulamaları, iletişim süreçlerini daha verimli ve etkili hale getiren yeni araçları tanıtarak hem zaman hem de kaynak tasarrufunu mümkün kılmaktadır. Özellikle kapsamlı veri analizlerinin, hedef kitle davranışlarını anlama yeteneklerinin yanı sıra otomatik yanıt sistemleri ve sohbet botları (chatbotlar) aracılığıyla sağlanan sürekli iletişim fırsatları dikkat çekicidir. Bu bağlamda, yapay zekânın iletişim ve halkla ilişkiler alanlarına getirdiği yeni fırsatlar, güncel sektörel uygulamalarda olumlu etkiler yaratmakta ve alanda konuyla ilgili yürütülen akademik çalışmalarda da yerini almaktadır. Bu çalışma, Dergi Park sisteminde yer alan dergilerde yayımlanmış olan iletişim ve halkla ilişkiler alanındaki yapay zekâ konulu akademik çalışmaları incelemeyi amaçlayan tanımlayıcı bir araştırmadır. Çalışmanın örneklemini, Dergi Park sisteminde 1990-2023 yılları arasında iletişim-yapay zeka ve halkla ilişkiler-yapay zekâ anahtar kelimeleriyle yayınlanmış makaleler oluşturmaktadır. Veriler, MAXQDA20 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın analizi, makalelerin başlıkları, özetleri, anahtar kelimeleri, yayınlanma yılları, yayın dilleri, kullanılan araştırma yöntemleri ve yazarların çalışma alanlarını dikkate alan sistematik ve yorumlayıcı bir yaklaşıma dayanmaktadır. Bulgulara göre iletişim, halkla ilişkiler ve yapay zekâ konulu toplamda 32 makale tespit edilmiştir ve bu makalelerin çoğunluğunun nitel araştırma yaklaşımı kullanılarak gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Araştırma bulguları, yapay zekâ konusunda yayınlanan akademik çalışmaların sayısının yıllar içinde arttığını ancak toplam yayınlanan makale sayısının yetersiz olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte yapay zekâ ile ilişkilendirilen iletişim alt konuları arasında çeşitlilik ve çok boyutlu bir yapı gösteren alan olarak halkla ilişkiler alanı dikkat çekerken, halkla ilişkiler uygulama alanları arasında en yoğun çalışmaların sırasıyla kurumsal iletişim, kriz iletişimi ve itibar yönetimi alanlarında olduğu görülmektedir.