Türk Akademisinde Metin Tenkidi Araştırmalarının Güncel Sorunsalları ve Araştırma Alanları - Çalgan, Mehmet Ali (Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 2025)
Metin tenkidi konusu hadis ilminin önemli meselelerinden biridir. Bu araştırmanın amacı ülkemizde ve yurtdışında bu konuda yapılmış araştır-maların bir hulasasını sunmak, varılan araştırma sonuçları hakkında bir fikir vermek, önemli ve güncel sorunsallara dikkat çekmek ve konuya ilgi duyan araştırmacılar için belli başlı araştırma alanlarına işaret etmektir. Ça-lışmamızda “geçmiş muhaddislerin metin tenkidi çabalarının tespiti” ve “günümüzde yapılacak metin tenkitlerinin yöntemi” şeklindeki iki ana baş-lık altında konunun sorunsalları incelenmiştir. “Geçmiş muhaddislerin me-tin tenkidi çabalarının tespiti” başlığı altında erken dönemdeki muhaddisle-rin tenkit yönteminin ve dilinin anlaşılması, erken ve geç dönem hadis tenkit yöntemi arasındaki yapısal farkların ortaya konması, münekkitlerin metin tenkidi ile alakalı izahlarının ve uygulama örneklerinin tespiti, senedin sıh-hatinin metninkini gerektirmemesi kuralının uygulamaya yansımalarının araştırılması ve mana nekareti yoluyla yapılan metin tenkitlerinin boyutu-nun tespiti irdelenmiş ve önemli araştırma bulguları özetlenmiştir. “Günü-müzde yapılacak metin tenkitlerinin yöntemi” başlığı altında ise hadisleri doğru anlama, ravi tasarruflarının belirlenmesi, olumlu ve olumsuz metin tenkitleri, metin tenkidinin öncülleri, kıstasları ve sorunları ele alınmıştır. Yapılan tetkik neticesinde mezkûr sorunsalların önemli araştırma konularını içerdiği ancak halihazırda yapılmış olan araştırmaların konuyu tüm yönle-riyle aydınlatmada yeterli olmadığı anlaşılmıştır.