Cumhuriyet Türkiyesi’nde Kıraat Eğitimi: Karadeniz Kıraat Ekolü Örneği - Demirci, Nur Kübra (Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 2025)
İslam tarihinin ilk dönemlerinden itibaren Kur’ân-ı Kerîm’in sahih ve sarih bir şekilde okunmasına önem verilmiştir. Bu anlayışın bir tezahürü olarak Osmanlı Devleti’nde de Kur’ân-ı Kerîm eğitimine ağırlık verilmiş, onun esaslarına uygun okunmasını sağlamak üzere “dârülkurrâlar” inşa edilmiş ve bu sahada çok sayıda uzman yetiştirilmiştir. Osmanlı Devle-ti’nden sonra kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde ise eğitimde moder-nizasyona gidilmesinin başta kıraat eğitimi olmak üzere dinî eğitim sahasın-da farklı sonuçları olmuştur. Bu aşamada Osmanlı geleneğinde yetişmiş ve Cumhuriyet’in ilk dönemini görmüş kıraat uzmanları (kurrâ) tarihsel bir misyon icra etmiştir. Onlar bu ilmin herhangi bir kesintiye uğramadan son-raki nesillere aktarımını sağlamışlardır. Özellikle Karadeniz Bölgesi’nde mo-dern Türkiye’deki din eğitimi açısından dikkat çekici bir ekol meydana gel-miştir. Bölgedeki âlimlerin faaliyetleri onlardan Karadeniz Kıraat Ekolü şek-linde bahsedilmesini mümkün kılmıştır. Bundan dolayı bölge âlimlerinin faaliyetleri, ilişki ağları ve kıraat ilminin yayılmasına katkıları bütüncül ola-rak incelenmelidir. Bunun bir sonucu olarak elinizdeki çalışma kendine has yönleriyle Karadeniz Kıraat Ekolünü, canlı tanıkların anlatımına dayanarak tanıtmakta ve ekolün genel olarak kıraat sahasındaki etkisini ortaya koyma-yı amaçlamaktadır. Bu bağlamda bölgenin kıraat sahasındaki etkin konu-munda yöre halkının Kur’an öğrenimi ve hâfızlık faaliyetlerine verdiği önemin ve coğrafî koşulların kolaylaştırıcı etkisinin büyük role sahip olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra Karadeniz sadece bölge halkından çocukların değil, farklı bölgelerden öğrencilerin de Kur’an öğrenip hâfızlık yapmak için tercih ettiği bir Kur’an eğitim merkezi olmuştur.