Program Tasarımı Yaklaşımları Bağlamında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı - Üzümcü, Muzaffer; Abanoz, Süleyman (Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 2024)
Eğitim programı okullardaki eğitsel uygulamaların temelini oluşturur. Bu programlar öğrenen, konu veya problemden biri veya birkaçı temel alı-narak tasarlanmaktadır. Nitekim 2024 yılında yayımlanan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi öğretim programında öğrenci, problem ve beceri merkezli bir program tasarımının esas alındığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı söz konusu DKAB dersi öğretim programı hazırlanırken dikkate alı-nan program tasarımı yaklaşımlarının programdaki yansımalarının sosyal ve psikolojik faktörler ekseninde değerlendirilmesidir. Bu çerçevede araştır-manın temel problemi öğrenen ve problem merkezli program tasarımı mo-dellerinin sosyal ve psikolojik açıdan DKAB dersi öğretim programında ne ölçüde belirleyici olduğunu ve nasıl uygulandığını ortaya koymaktır. Bu ça-lışma nitel olarak kurgulanmış ve doküman analizi yöntemine başvurulmuş-tur. Çalışmanın temel dokümanı 2024 tarihli DKAB Dersi (4-8. Sınıf) Öğre-tim Programı’dır. Aslında 2000’li yıllardan itibaren DKAB Dersi Öğretim Programı tasarlanırken konu merkezli yerine öğrenen ve problem merkezli yaklaşımların tercih edilmesi sosyal ve psikolojik faktörleri daha belirleyici hâle getirmektedir. En son 2024 yılında değiştirilen DKAB dersi öğretim programının bütüncül eğitim yaklaşımını temele alması öğrenen ve problem merkezli program tasarımlarının din derslerindeki yansımalarının artacağı-nın önemli bir işareti olarak görülebilir. Ayrıca öğretim programının felsefe-sini ve kuramsal temellerini açıklayan ortak bir metin hazırlanması yeni ve olumlu bir uygulamadır. 2024 programında bilmeye değil becerilere odakla-nılmış; öğrenme çıktıları ile yapabilmeye önem verilmiştir. Bu süreçte de öğ-retmenin rehber rolü sürdürülmüş öğrenciyi aktif kılacak çalışmalar planla-ması ve öğrencinin dikkatini çekecek etkinlikler organize etmesi hedeflen-miştir. 2024 DKAB Dersi Öğretim Programı’nın içeriğinde günlük yaşam-dan örnekler verilmesi problem merkezli tasarımın; öğrencinin gelişim sevi-yesi ve ihtiyaçlarına odaklanılması öğrenen merkezli tasarımın dikkate alın-dığını göstermektedir. Ayrıca her üniteye eklenen okul temelli planlama ile öğretmenin sadece öğrenme-öğretme ve ölçme değerlendirme aşamalarında değil programın oluşturulmasında da aktif bir rol alması; öğrencilerin ve eğitim çevresinin özelliklerini programa yansıtması beklenmektedir. Bu ça-lışmada bir yandan öğrenen ve problem merkezli tasarımların DKAB dersi öğretim programına yansımaları tartışılırken diğer taraftan bu tasarımların din öğretiminde daha verimli bir şekilde nasıl uygulanabileceğiyle ilgili öne-rilere yer verilmektedir.