Öğretmen Adaylarının Değer Yönelimleri: Eğitim ve İlahiyat Fakülteleri Arasında Karşılaştırmalı Bir Çalışma - Karataş, Meryem; Şimşek, Vahdeddin (Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 2025)
Sosyal hayatı şekillendiren en önemli unsurlardan biri, bireylerin sahip olduğu değerlerdir. Söz konusu değerler, bireylerin düşünce biçimini ve davranışlarını şekillendirerek, bireysel ve toplumsal yaşam için önemli bir zemin hazırlar. Bu bağlamda araştırmanın amacı, Sakarya ve Kırıkkale Üniversitelerindeki Eğitim ve İlahiyat/İslami İlimler fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin değer algılarını Portre Değerler Ölçeği kullanarak incele-mektir. Farklı eğitim programlarına sahip olan bu fakültelerdeki öğrencilerin değer sıralamalarında ne ölçüde farklılaştığı veya hangi değerlerde bir ay-rışma görüldüğü, araştırmanın temel sorularını oluşturmaktadır. Üniversite öğrencilerinin değer algıları veya sıralamalarıyla ilgili literatürde çeşitli araş-tırmalar mevcut olsa da bu çalışma farklı illerde ve çeşitli bölümlerde eğitim gören öğrencilerin değer yönelimlerinin karşılaştırılmalı olarak incelemesi açısından özgün bir yer tutmaktadır. Aynı zamanda, gelecekte değer eğitimi verecek öğretmen adaylarının değer önceliklerini belirlemek, bu çalışmanın önemini artırmaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Açımlayıcı istatistikler kullanıla-rak verilerin genel özellikleri incelenmiş, ayrıca normallik testi (Kolmogorov-Smirnov Testi) uygulanarak verilerin normal dağılıma uygunluğu test edil-miştir. Araştırma sürecinde veri toplama aracı iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, demografik özelliklere yönelik soruları içeren Kişisel Bilgi Formu iken; ikinci bölüm, Schwartz Değerler Ölçeğinin Türkçe uyarlaması olan Portre Değerler Ölçeğini kullanarak araştırma konularına dair bilgi toplama veya ölçümler yapmak amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Sa-karya Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve İlahiyat Fakültesi ile Kırıkkale Üniver-sitesi İslami İlimler Fakültesi ve Eğitim Fakültesi'nde okuyan öğrenciler oluş-tururken örneklemi, bu öğrenciler arasında gelişigüzel bir şekilde seçilen 1196 öğrenci meydana getirmektedir. Katılımcıların %80,9'u kadın, %19,1'i ise erkeklerden oluşmaktadır. Yaş aralıkları 18-23 olarak belirlenmiştir. Ça-lışmanın sonucunda bazı hipotezlerin doğrulandığı, bazılarının ise doğru-lanmadığı tespit edilmiştir. Cinsiyet ve yaş durumuna göre katılımcıların değer önceliklerinin farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, bazı bölüm-lerdeki öğrencilerin bireysel değerleri, sosyal değerlerden daha fazla öncele-dikleri anlaşılmaktadır.