Cemâleddîn Mehmet el-Münşî’nin “Nezîlü’t-Tenzîl” İsimli Tefsirinde Kelime ve Kavram Tahlil Metodu - Özdemir, Ahmet Turan (Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 2023)
Bir metni doğru anlamada o metinde geçen kelimelerin anlamlarının bi-linmesi öncelikli bir meseledir. Çünkü bir dilde en etkili ve güçlü birim keli-melerdir. Bu sebeple Kur’ân’ın insanlığa sunduğu mesajları anlamak için onda zikredilen kelime ve kavramların doğru anlaşılması büyük önem arz eder. Sahabe devrinden itibaren Kur’ân’da geçen kelimelerin manalarını anlama çabası başlamış, sonraki dönemlerde de bu çaba dilci ve müfessirler tarafından devam ettirilmiştir. Bunların sonucu olarak bu alanda birçok müstakil eser yazılmıştır. Bu makalede Osmanlı dönemi dilci müfessirlerinden Akhisarlı Cemâleddîn Mehmet el-Münşî’nin (ö.1000/1591) Nezîlü’t-Tenzîl isimli tefsirinde kelime ve kavram tahlilleri yaparken kullandığı metot incelenmiştir. Özellikle isim ve fiiller ile süreç içerinde kavramlaşan bazı kelimelerin tahlil yöntemi makalenin ana konusunu oluşturmaktadır. Çalışmanın temel kaynakları, Münşî’nin kaleme aldığı Nezîlü’t-Tenzîl isimli tefsir ile onun kelime tahlilinde müracaat ettiği dil ve tefsir kaynaklarıdır. Bunlara ilaveten günümüzde Kur’ân’daki kelime ve kavramları ele alan çalışmalara da müracaat edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, Kur’ân’daki kelime ve kavramlara anlam vermenin titiz bir çalışma neticesinde mümkün olacağı ve Münşî’nin sade ve anlaşılır bir üslûpla bu titiz çalışmayı tefsirinde uyguladığı kanaatine ulaşılmıştır.