e-ISSN: 2667-8772
Kuruluş Yılı: 2019
Yayın Sıklığı: Yılda Üç Defa
Ülke: Türkiye

Araştırma Makalesi

Core Curriculum Debates in Israel in the Context of State Funding

İsrail’de Devlet Finansmanı Bağlamında Çekirdek Müfredat Tartışmaları

  • Nuran Çınar (Yazar) TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ BÖLÜMÜtur https://orcid.org/0000-0002-4918-1434
  • Nurullah Altaş (Yazar) YALOVA ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, DİN EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, DİN EĞİTİMİ BİLİM DALI https://orcid.org/0000-0003-4179-7645
DOI
https://doi.org/10.56720/mevzu.1553504
Debates on core curriculum are one of the important phenomena that provide insight to the structure of the state and society in Israel. The Israeli education system consists of public schools, recognized schools and exempt schools. In state schools, the core curriculum is implemented at a rate of 100%. Although Israeli law requires recognized schools to implement the core curriculum at a rate of 75% and exempt schools at a rate of 55% to re-ceive a budget from the state, there is an unclear picture of how much the core curriculum is implemented in these schools. Various segments of socie-ty, primarily secularists and nationalists, have raised serious criticisms on the issue asking “why do these schools continue to receive budget from the state despite not implementing the core curriculum?” and have applied to various authorities for the provided budget to be cancelled. As a result, the Ministry of Education started working on a core curriculum that will be im-plemented in all types of schools and for which state funding will be pro-vided according to the rate of implementation. The fact that the recognized and exempt schools mostly belong to Haredi (Ultra-Orthodox) groups has concentrated the discussions on these groups that provide only religious education (Tanakh education). The core curriculum debates are related to many issues such as the state’s right to control, the autonomy of schools, state financing, and the religious sensitivities of different groups. In this arti-cle, the core curriculum discussions that were sparked by a petition submit-ted to the Israeli Supreme Court by the founder of a secular NGO in 1999 are discussed as an issue that concerns all of Israeli society in line with the news reported in the press, cases brought to court, reports of various auton-omous organizations, and the decisions made by the Ministry of Education as a result. The arguments of those who insist on the implementation of the core curriculum in all schools and those who oppose it are presented. The differing reactions of the Haredi community are examined.
Çekirdek müfredat tartışmaları, İsrail’in devlet ve toplum yapısı ile ilgili fikir veren önemli olgulardan biridir. İsrail eğitim sistemi, devlet okulu (resmi eğitim), tanınmış okul ve muaf okul kategorilerden oluşmaktadır. Devlet okul-larında çekirdek müfredat %100 oranında uygulanmaktadır. Tanınmış okul-ların devletten bütçe alabilmeleri için %75, muaf okulların %55 oranında çekirdek müfredatı uygulama zorunluluğu kanunlarda yer almasına rağ-men bu okullarda çekirdek müfredatın ne kadar uygulandığı ile ilgili belirsiz bir görüntü hakimdir. Sekülerler ve ulusalcılar başta olmak üzere toplumun çeşitli kesimleri “çekirdek müfredatı uygulamadıkları halde bu okulların neden hala devletten bütçe almaya devam ettikleri” noktasında ciddi eleşti-riler getirmişler ve sağlanan bütçenin durdurulması için çeşitli mercilere başvurmuşlardır. Neticesinde Eğitim Bakanlığı, tüm okul türlerinde uygula-nacak ve devlet bütçesinin de uygulanma oranına göre sağlanacağı bir çe-kirdek müfredat konusunda çalışmalar başlatmıştır. Tanınmış ve muaf okul-ların çoğunlukla Haredi (Ultra-Ortodoks) gruplara ait olması, tartışmaları sadece dini eğitim (Tanah eğitimi) veren bu gruplar üzerinde yoğunlaştır-mıştır. Çekirdek müfredat tartışmaları, devletin denetim hakkı, okulların özerkliği, devlet finansmanı, farklı grupların dini hassasiyetleri gibi pek çok mevzu ile ilişkilidir. Bu makalede seküler bir STK kurucusunun İsrail Yüksek Mahkeme’sine 1999 yılında verdiği dilekçe ile alevlenen çekirdek müfredat tartışmaları, basına yansıyan haberler, mahkemeye taşınan davalar, çeşitli özerk kuruluşların raporları ve neticesinde Eğitim Bakanlığı tarafından alı-nan kararlar doğrultusunda İsrail toplumunun tümünü ilgilendiren bir mevzu olarak ele alınmıştır. Çekirdek müfredatın tüm okullarda uygulan-ması konusunda ısrar edenlerle karşı çıkanların argümanları ortaya kon-muştur. Haredi (Ultra-Ortodoks) toplumun farklılaşan tepkileri incelenmiştir.
Referanslar

Al- Jazeera Staff. “Who are the ultra-Orthodox Jews? And the Haredim?” ALJAZEERA (01 Temmuz 2024). https://www.aljazeera.com/news/2024/7/1/who-are-the-haredim-in-israel-and-what-are-their-demands

Arslan, Z. Şeyma. “Toplumsal ve Siyasî Arka Planlar Açısından İsrail’in Eğitim Sisteminde Dinin Yeri”. Değerler Eğitimi Dergisi 3/9 (2005), 59-88.

Ben Shetreet, Ida - Woolf, Laura L. “Education 8th Edition”. Ministry of Aliyah and Intergration, 2019. https://www.gov.il/BlobFolder/generalpage/education_guides/en/edu_en.pdf

Bender, Eric. “Yeşivot Yizku Liftor mi-Limud Tohnit ha-Liba (Yeshivalar Çekirdek Programdan Muaf Tutulacak)”. Makor Rishon (23 Temmuz 2008). https://www.makorrishon.co.il/nrg/online/1/ART1/764/166.html

Cahaner, Lee - Malach, Gilad. Statistical Report on Ultra-Orthodox Society in Israel (Education). The Israel Democracy Institute, 2023. https://en.idi.org.il/haredi/2023/?chapter=52003

Cahaner, Lee - Malach, Gilad. Statistical Report on Ultra-Orthodox Society in Israel (Population). The Israel Democracy Institute, 2023. https://en.idi.org.il/haredi/2023/?chapter=52002

Cansız Aktaş, Meral. “Nitel Veri Toplama Araçları”. Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 337-371. Pegem Akademi, 2., 2015.

Chabin, Michele. “Science-free schooling for Israel’s ultra-Orthodox draws fire”. Science (20 Haziran 2023). https://www.science.org/content/article/science-free-schooling-israel-s-ultra-orthodox-draws-fire

Fabian, Emanuel. “IDF to Begin Drafting 3,000 Haredi Men Starting Sunday, in Three Waves”. The Times of Israel (18 Temmuz 2024). https://www.timesofisrael.com/idf-to-begin-drafting-3000-haredi-men-starting- sunday-in-three-waves/

Friedman, Shuki - Fishbane, Simcha. “The Shaping of the Status Quo”. Being a Nation State in the Twenty-First Century: Between State and Synagogue in Modern Israel. 13-21. Academic Studies Press, ts.

Gal, Reuven. Eyh Lehavi Haredim le-Mikzoot Mada veTehnologya (Ultra-Ortodokslara Bilim ve Teknoloji Konularını Nasıl Getirmeli?). Samuel Neaman Institute, 2015. https://www.neaman.org.il/Files/6-432.pdf

Goldstein, Yossi. “Asupat ha-Mea/Mihtav ha-Statusko (Yüzüncü Yıl Toplantısı/Statüko Mektubu)”. The Central Zionist Archives. Erişim 01 Eylül 2024. http://www.zionistarchives.org.il/AttheCZA/Pages/%D7%9E%D7%A1%D7%9E%D7%9A- %D7%94%D7%A1%D7%98%D7%98%D7%95%D7%A1-%D7%A7%D7%95%D7%95.aspx

Greenberg, Gabe. Sefaria. Sefaria.org, 27 Ağustos 2018. https://www.sefaria.org/sheets/128552.21? lang=bi&with=AboutSheet&lang2=en

Kadari-Ovadia, Shira. “Israeli Education Ministry Retreats from Plan Advancing Core Studies in Haredi Schools”. https://www.haaretz.com/israel-news/2023-07-23/ty-article/.premium/israeli-education- ministry-retreats-from-plan-advancing-core-studies-in-haredi-schools/00000189-7ff1-d09f-a3a9- fff9ba810000

Knesset. “Takanot Hinuh Mamlahti (Mosadot Mukarim) 5744-1953 (Devlet Eğitimi Yönetmeliği (Tanınmış Kurumlar), 5744-1953)”, 18 Eylül 2023. https://www.nevo.co.il/law_html/law00/71983.htm

Leibovitz-Dar, Sara. “Be-Liba Homa: Ha-Krav ha-Gadol şel Maarehet ha-hinuh al-Atid ha-Medina (Eğitim Sisteminin Ülkenin Geleceği için Verdiği Büyük Savaş)”. Maariv (2015). https://www.maariv.co.il/landedpages/printarticle.aspx?id=477157

Maoz, Asher. “Religious Education in Israel”. Tel Aviv University Law Faculty Papers 44 (2007), 677-728.

Noi, Micha. “Mivne Maarehet ha-Hinuh, ha-Kika Markazit ve Natunim Klaliim (Eğitim Sisteminin Yapısı: Merkezi Mevzuat ve Genel Veriler)”. Knesset Araştırma ve Bilgi Merkezi, 2022. https://fs.knesset.gov.il/globaldocs/MMM/9bda3de0-dd37-ed11-8153-005056aa4246/2_9bda3de0-dd37- ed11-8153-005056aa4246_11_19791.pdf

Pfeffer, Anshel. “Ha-Haredim Mesarvim Lelamed et Tohnit ha-Liba (Ultra-Ortodokslar Temel Müfredatı Öğretmeyi Reddediyor)”. Haaretz (20 Ocak 2004). https://www.haaretz.co.il/misc/2004-01-20/ty- article/0000017f-e390-d38f-a57f-e7d252b30000

Procaccia, A. vd. “HCL 4805/07 The Ctr. for Jewish Pluralism – The Movement for Progressive Judaism in Isr. v. Ministry of Educ. et al. (judgment of J. Procaccia)”. Supreme Court of Israel, 27 Temmuz 2008. https://versa.cardozo.yu.edu/sites/default/files/upload/opinions/Center%20for%20Jewish%20Pluralism%20v. %20Ministry%20of%20Education.pdf

Rotem, Aryeh. “Şamranut le-tsad Hiştalvut (Entegrasyon Yanında Muhafazakarlık)”. Shaharit. 2013. https://www.shaharit.org.il/%D7%A1%D7%A7%D7%A8-%D7%94%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%94- %D7%94%D7%97%D7%A8%D7%93%D7%99%D7%AA-%D7%A0%D7%95%D7%91%D7%9E%D7%91%D7%A8-2013/

Rotem, Tamar. “Heder’den Ayrılış- Çekirdek Müfredatı Kabul Eden Harediler Temiz Olmamakla Suçlanıyor”. Ha-Makom (06 Ağustos 2015). https://www.ha-makom.co.il/article/tamar-rotem-orthodox-education

Shamai, Shmuel. “‘Cultural Shift’: The case of Jewish religous education in Israel”. British Journal of Sociology of Education 21/3 (2000), 401-417.

Sharon, Jeremy. “Chief Rabbi Yosef: Science, math are nonsense, study in yeshiva instead”. The Jerusalem Post (30 Haziran 2021). https://www.jpost.com/israel-news/chief-rabbi-yosef-science-math-are- nonsense-study-in-yeshiva-instead-672378

Sharon, Jeremy. “Recommendation Made for Access to Core Curriculum Studies in Haredi Sector”. The Jerusalem Post (21 Aralık 2018). https://www.jpost.com/israel-news/recommendation-made-for-access- to-core-curriculum-studies-in-haredi-sector-575004

Shiffer, Varda. “The Haredi Educational System: Allocation of Public Funds”. Contemporary Jewry 20/1 (1999), 138-166.

Sindel, Yonatan. “Chief Rabbi in Israel Claims Science and Math are Nonsense”. TRT World (2021). https://www.trtworld.com/middle-east/chief-rabbi-in-israel-claims-science-and-math-are-nonsense- 47956

Sokol, Sam. “Israel’s Chief Rabbi Shrugs Off Math, Science Studies as ‘Nonsense’”. Haaretz (30 Haziran 2021). https://www.haaretz.com/israel-news/2021-06-30/ty-article/.premium/israels-chief-rabbi-shruggs-off- math-science-studies-as-nonsense/0000017f-df1f-db22-a17f-ffbf608d0000

Staff, Toi. “Belz Hasidic sect to begin teaching core curriculum, more communities may follow”. The Times of Israel (27 Ocak 2022). https://www.timesofisrael.com/belz-hasidic-sect-to-begin-teaching-core- curriculum-more-said-to-follow/

Staff, Yated Ne’eman. “Parents Object to Meitzav Exam”. Dei’ah ve Dibur [Bilgi ve Kavrayış] (30 Kasım 2005). https://www.chareidi.org/archives5766/TLD66aexam.htm

Stopler, Gila. “The Right to an Exclusively Religious Education-The Ultra-Orhodox Community in Israel in Comparative Perspective”. Georgia Journal of International & Comparative Law 42/3 (2014), 743-796.

The Editors of Encyclopaedia. “Ultra-Orthodox Judaism”. Britannica, 05 Eylül 2024. https://www.britannica.com/topic/ultra-Orthodox-Judaism

United Nations, General Assembly resolution 2200A (XXI). International Covenant on Civil and Political Rights, International Covenant on Civil and Political Rights. (23 Mart 1976). https://www.ohchr.org/en/instruments- mechanisms/instruments/international-covenant-civil-and-political-rights

Calcalist. “Ha-Heskem ha-Koalitsyoni im Yeş Atid: Ha-Mismah ha-Male (Yesh Atid ile Koalisyon Anlaşması - Tam Metin)” (2013). https://www.calcalist.co.il/local/articles/0,7340,L-3597994,00.html

“Hok Hinuh Mamlahti 5773-1953 (Devlet Eğitim Kanunu 5713-1953)”. İsrail: Knesset, 1953. https://fs.knesset.gov.il//2/law/2_lsr_208355.PDF

“Hok Limud Hova 5709-1949 (Zorunlu Eğitim Kanunu 5709-1949)”. Israil: Knesset, 1949. https://fs.knesset.gov.il//1/law/1_lsr_203716.PDF

“Hok Mosdot Hinuh Tarbutiim Yahudiim 2008-5768 (Özgün Kültürel Eğitim Kurumları Kanunu 2008-5768)”. Israel-Knesset, 2008. https://www.nevo.co.il/law_html/law01/999_977.htm

The Israel Democracy Institute. “MK Matan Kahana: ‘The Chief Rabbis of the State of Israel should be Zionists’”. 21 Eylül 2022. Erişim 18 Eylül 2023. https://en.idi.org.il/articles/45993

The Ultra-Orthodox Community on the Conservatism-Modernism Spectrum. The Israel Democracy Institute, 31 Mayıs 2019. https://en.idi.org.il/articles/26911

Tohnit ha-Leumit Le-Hinuh (Ulusal Eğitim Planı: Dovrat Raporu). Kudüs: Knesset: İsrail’de Eğitimin Geliştirilmesi için Ulusal Görev Gücü, 2005. https://www.makorrishon.co.il/nrg/images/stuff/news/Dovrat_05.01.05.pdf

İsrail Eğitim Bakanlığı. “Tohnit Yesod (Liba) la-Hinuh ha-Yesodi be-Medinat Yisrael (İsrail Devleti’nde İlköğretim İçin Temel Plan (Çekirdek Müfredat))”. 11 Eylül 2022. https://apps.education.gov.il/mankal/Horaa.aspx?siduri=467

Hiddush. “Trajtenberg Committee Recommends Compulsory Core Curriculum, Limiting the Study of Young Men in Yeshiva” (26 Eylül 2011). https://hiddush.org/article-2263-0- Trajtenberg_Committee_Recommends_Compulsory_core_curriculum_limiting_the_study_of_young_m en_in_yeshiva.aspx

Toplam 42 kaynakça bulunmaktadır.
Nasıl Atıf Yapılır
Çınar, Nuran - Altaş, Nurullah. “İsrail’de Devlet Finansmanı Bağlamında Çekirdek Müfredat Tartışmaları”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi 13 (March 14, 2025), 131-172. https://doi.org/10.56720/mevzu.1553504
Sayı 13 (2025): Sayı 13 Gör

Sayı 13 (2025): Sayı 13

Makale Bilgileri

  • Makale Türü Araştırma Makalesi
  • Gönderildi Şubat 19, 2026
  • Yayınlanmış Mart 14, 2025
  • Sayı Sayı 13 (2025): Sayı 13
  • Bölüm Araştırma Makalesi
  • Dosya İndirmeleri 595
  • Özet Görüntülemeler 388
  • Altmetrikler
  • Paylaş
İndirme verisi henüz mevcut değil.