Water Structures and Propaganda in the Anatolian Provinces during the Roman Imperial Period
Roma İmparatorluk Dönemi’nde Anadolu Eyaletlerinde Su Yapıları ile Propaganda
From the 1st century CE onward, the extensive building programs undertaken by the Roman Empire fundamentally transformed the urban landscape of its cities. Emperors increasingly employed coinage, statuary, and monumental architecture as instruments of propaganda to project these transformations across the empire. As construction techniques evolved, aqueducts, baths, and nymphaea underwent significant changes in both form and function, transcen-ding their utilitarian roles to become integral components of monumental arc-hitecture and, by extension, of imperial propaganda communicated through built form. Water-related building activity in the provinces during the Roman Imperial period served a dual purpose: it secured the loyalty and esteem of provincial citizens while simultaneously demonstrating the grandeur of the empire. Such imperial propaganda not only promoted Roman identity but also contributed to the deification of the emperor through the imperial cult. For proconsuls, sponsoring hydraulic infrastructure in the provinces fulfilled their duty of service to the emperor and to the citizenry, while also functioning as a form of self-promotion that facilitated advancement within the imperial admi-nistrative hierarchy. Similarly, local elites who financed water-related construc-tion projects in their home cities gained not only the gratitude and respect of their fellow citizens but also access to privileges such as appointment to high office and the honor of civic distinction.
MS 1. Yüzyıldan itibaren Roma İmparatorluğu’nun büyük imar faaliyetle-rine girişmiş olması kentlerin çehresini değiştirmiştir. İmparatorlar bu değişim-leri tüm dünyaya göstermek amacı ile sikkeleri, heykelleri, anıtsal mimariyi propaganda aracı olarak kullanmaya başlamıştır. Gelişen ve değişen inşa tek-nikleri sayesinde form ve işlev açısından değişikliklere uğrayan aquaductler, hamamlar ve nymphaeumlar verdikleri hizmetin dışında anıtsal mimarinin bir parçası olmuş, imparatorluğun yapılar vasıtasıyla yaptığı propagandanın bir parçası olarak tarih sahnesindeki yerini almıştır. Roma İmparatorluk Döne-mi’nde eyaletlerde gerçekleştirilen su ile ilgili imar faaliyetleri yurttaşların bağ-lılığını ve saygısını kazanmanın yanı sıra, imparatorluğun büyüklüğünü gös-termek açısından ciddi bir propaganda olarak kullanılmıştır. İmparator tarafın-dan yapılan propagandalar, Romalı olmayı özendirmenin yanı sıra imparato-run ilahlaştırılmasına da (İmparator Kültü) katkı sağlamıştır. Proconsullerin eyaletlerde gerçekleştirdiği su ile ilgili imar faaliyetleri imparatora/imparatorluğa ve yurttaşlara olan hizmet sorumluğunun dışında yapmış oldukları propagandanın sonucu olarak imparatorluk hiyerarşisinin basamaklarında yükselmeye vesile olmuştur. Kentlerde yerel elitlerin su ile ilgili imar faaliyetleriyle yapmış oldukları propagandalar, hemşehrilerinin saygı ve minnetini kazanmanın yanı sıra yüksek memuriyetlere atanmak, vatandaşlık şere-fini elde etmek gibi imtiyazlarla kavuşmalarına imkân tanımıştır.
Cassius Dio. Roman History (Rhomaika). Translated by Earnest Cary. 9 vols. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1914.
Cicero, Marcus Tullius. Pro Lege Manilia (Oratio de imperio Cn. Pompei). Transla-ted by H. G. Hodge. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1927.
Corpus Iuris Civilis. The Digest of Justinian. Translated by Alan Watson. 2 vols. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1998.
Frontinus, Sextus Iulius. De Aquaeductu Urbis Romae. Translated by R. H. Rod-gers. Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
Plinius Secundus. Naturalis Historia. Translated by H. R. Rackham. 10 vols. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1947.
Plinius Caecilius Secundus (Pliny the Younger). Epistulae. Translated by Çiğdem Dürüşken and Erman Özbayoğlu. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2001.
Res Gestae Divi Augusti (Monumentum Ancyranum). Translated by Hamdi Dereli. Ankara: Çağdaş Matbaacılık, 1999.
Strabo. Geographika. Translated by Adnan Pekman. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 1993.
Vitruvius (Marcus Vitruvius Pollio). De Architectura. Translated by Suna Güven. İstanbul: YEM Yayınları, 1998.
Corpus Inscriptionum Latinarum (CIL)
Inscriptiones Graecae ad Res Romanas Pertinentes (IGR).
Monumenta Asiae Minoris Antiqua (MAMA).
Supplementum Epigraphicum Graecum (SEG).
Akdoğu Arca, Ebru Nuriye. Lykia ve Pamphylia Kentlerinde Euergesia. Master’s thesis, Akdeniz University, 2001.
Anabolu, Mükerrem. İstanbul ve Anadolu’daki Roma İmparatorluk Dönemi Mimarlık Yapıları. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2001.
Ando, Clifford. Imperial Ideology and Provincial Loyalty in the Roman Empire. Berkeley: University of California Press, 2000.
Brandt, Hartwin. Gesellschaft und Wirtschaft Antiker Städte: Pamphylien und Pisidien. Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 1992.
Crema, Luigi. “L'architettura romana nell'età della repubblica”. Aufstieg und Niedergang der römischen Welt I.4 (1973): 59-100.
De Giorgi, Andrea U. “Colonial Space and the City: Augustus’s Geopolitics in Pisidia”. In Roman Colonies in the First Century of Their Foundation, edited by Rebecca J. Sweetman, 135–150. Oxford: Oxbow Books, 2011.
Eck, Werner. Senatoren von Vespasian bis Hadrian. München: C. H. Beck, 1987.
Fahlbusch, Henning. “Vergleich antiker griechischer und römischer Wasserver-sorgungsanlagen”. Mitteilungen aus dem Leichtweiß-Institut 73 (1982): 1–38.
Farrington, Andrew. The Roman Baths of Lycia: An Architectural Study. Ankara: British Institute of Archaeology at Ankara, 1995.
Foss, Clive. “Bryonianus Lollianus of Side”. Zeitschrift für Papyrologie und Epig-raphik 26 (1977): 161–172.
Gauthier, Philippe. The Greek Cities and Their Benefactors. Rome: École française de Rome, 1985.
Hodge, A. Trevor. Roman Aqueducts and Water Supply. London: Bristol Classical Press, 2008.
İplikçioğlu, Bülent. Eskiçağ Tarihinin Ana Hatları. Istanbul: Arkeoloji ve Sanat Publications, 2006.
Keil, Josef. Monuments from Rough Cilicia. Vienna: Austrian Academy of Scien-ces Press, 1943.
Knibbe, Dieter – İplikçioğlu, Bülent. “Neue Inschriften aus Ephesos IX”. Jahreshefte des Österreichischen Archäologischen Instituts in Wien 55 (1984): 107-135.
Kretzschmer, Friedrich. Architecture and Engineering in Ancient Rome. Translated by Zeynep İlkgelen. Istanbul: Arkeoloji ve Sanat Publications, 2000.
Lanckoronskı, Karl. Cities of Pamphylia and Pisidia. Viyana: F. Tempsky, 1892.Levick, Barbara. Roman Colonies in Southern Asia Minor. Oxford: Clar-endon Press, 1967.
Magie, David. Roman Rule in Asia Minor. 2. Princeton: Princeton University Press, 1950.
Mansel, Arif Müfid. “1971 Perge Kazısı”. Türk Arkeoloji Dergisi. 34 (01 Ocak 1973): 143-153. https://izlik.org/JA29EC35FZ.
Mansel, Arif Müfid. Side: 1947-1966 Yılları Kazıları ve Araştırma Sonuçları (1947-1966). Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1978.
Meulenbroek, Lieke. The Imperial Message: Nero's Propaganda and Its Reception. Lisans Bitirme Tezi, Utrecht Üniversitesi, 2012.
Mitchell, Stephen. “Imperial Building in the Eastern Roman Provinces”. Har-vard Studies in Classical Philology 91 (1987): 333-365.
Morwood, James. “Aeneas, Augustus and the Theme of the City”. Greece & Rome 38/2 (1991): 212-223.
Nollé, Joachim. Die Inschriften von Side. 2 Cilt. Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 1993-2001.
Oktan, Mehmet. Roma’nın Anadolu’daki Yapı Politikası. Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi, 2011.
Owens, E. J. Yunan ve Roma Dünyasında Kent. Çev. Cana Bilsel. Istanbul: Ho-mer Kitabevi, 2000.
Özdizbay, Aşkım. Perge’nin MS 1.–2. Yüzyıllardaki Gelişimi. Doktora Tezi, İs-tanbul Üniversitesi, 2008.
Poljakov, Fjodor B. Die Inschriften von Tralleis und Nysa. Part 1: The Inscriptions of Tralleis. Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 1989.
Radet, Georges – PARIS, Pierre. Archaeological Mission of Miletus and the Latmian Gulf. Paris: Ernest Thorin, 1886.
Reynolds, Joyce. Aphrodisias and Rome. Londra: Journal of Roman Studies Mo-nographs, 2000.
Robert, Louis. “Chronique d'épigraphie grecque”. Revue des Études Grecques 72 (1959): 258-259.
Sartre, Maurice. The High Roman Empire. Paris: Seuil, 1997.
Sayar, Mustafa H. “New Inscriptions from Kelenderis”. Gephyra 10 (2013): 595-604.
Şahin, Sencer. Die Inschriften von Perge. Teil 1: Vorrömische Zeit, frühe und ho-he Kaiserzeit (IK 54). Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 1999.
Şahin, Sencer. Cilicia and Isauria. Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 2007.
Şahin, Sencer. Inscriptions of Cilicia. Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 2014.
Talloen, Peter – Poblome, Jeroen. “Every Agora Needs a Fountain”. Colloquium Anatolicum 19 (2020): 151-168.
Uzunoğlu, Hüseyin. Epigrafik Belgeler Işığında Güney ve Güneybatı Anadolu'da Su ve Su Yapıları. Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitü-sü, 2018.
Ünver, Gökhan. Karia Kentlerinde Yurttaşların İmar Faaliyetleri. Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi, 2012.
Winter, Engelbert. Staatliche Baupolitik und Baufürsorge in den römischen Provin-zen des kaiserzeitlichen Kleinasien. Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 1996
Yegül, Fikret K. Baths and Bathing in Classical Antiquity. Cambridge, MA: MIT Press, 1992.
Zanker, Paul. The Power of Images in the Age of Augustus. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1988.
Zuıderhoek, Arjan. The Politics of Munificence in the Roman Empire. Cambridge: Cambridge University Press, 2009.
Telif Hakkı (c) 2026 Fatih Altınışık (Yazar)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
İndir
Makale Bilgileri
- Makale Türü Araştırma Makalesi
- Gönderildi Nisan 8, 2026
- Kabul Edildi Ağustos 15, 2026
- Yayınlanmış Ekim 15, 2026
- Sayı Sayı 17 (2026)
- Bölüm Araştırma Makalesi
