The Limits and Possibilities of Art Activism Pedagogy: A Critical Examination in the Turkish Context
Sanat Aktivizmi Pedagojisinin Sınırları ve İmkânları: Türkiye Bağlamında Eleştirel Bir İnceleme
This study critically examines the limitations and possibilities of arts activism pedagogy in the Turkish context. For many years, arts education in Turkey was limited to aesthetic production and technical skills; however, in recent years, interest in arts activism has increased with educational visions centered on themes of social justice, environmental awareness, and citizenship. Arts activism is a contemporary pedagogical approach that views art as a tool for raising social awareness, encouraging critical thinking, and fostering transformation. The purpose of this research is to theoretically discuss the applicability of arts activism in schools, its pedagogical contributions, and the challenges encountered. The research was conducted using the Systematic Thematic Synthesis method, and the literature was examined within three theoretical frameworks: Social Learning Theory, Critical Pedagogy, and Social Participation Theory. Three main themes were identified from the analysis: Philosophical and Scientific Foundations, Pedagogical Principles, Methodological Practices, and Challenges. Findings indicate that arts activism supports the development of self-efficacy, empathy, critical awareness, and leadership in students, while teachers, through their ‘artist/educator/activist’ identities, assume a transformative role. Practices such as recycled art, community art, and digital tools expand the pedagogical potential of arts activism. However, curricular limitations, teacher training deficiencies, political/administrative resistance, and resource constraints remain key obstacles to implementing arts activism in schools. Consequently, arts activism pedagogy holds significant potential in developing critical thinking, environmental awareness, and civic engagement skills in Turkey; however, to realize this potential, educational policies and teacher training programs must be restructured in line with transformative pedagogies.
Bu çalışma, sanat aktivizmi pedagojisinin Türkiye’deki uygulama olanaklarını ve karşılaşılan sınırlılıkları eleştirel bir çerçevede incelemektedir. Türkiye’de sanat eğitimi uzun süre ağırlıklı olarak teknik beceriler ve estetik üretim odağında yürütülmüş olsa da son yıllarda sosyal adalet, çevresel duyarlılık ve yurttaşlık temalarını içeren eğitim yaklaşımlarının güçlenmesiyle sanat aktivizmine yönelik ilgi artmıştır. Sanat aktivizmi, sanatı toplumsal farkındalık geliştirme, eleştirel düşünmeyi destekleme ve dönüşüme imkân tanıyan bir öğrenme alanı olarak ele alan çağdaş bir pedagojik yaklaşımdır. Bu araştırma, sanat aktivizminin okullarda uygulanabilirliğini, eğitim ortamlarına sağlayabileceği katkıları ve uygulamada ortaya çıkan zorlukları kuramsal bir temel üzerinden tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışma, Sistematik Tematik Sentez yöntemiyle yürütülmüş; literatür Sosyal Öğrenme Kuramı, Eleştirel Pedagoji ve Sosyal Katılım Kuramı ekseninde analiz edilmiştir. Sentez sonucunda üç ana tema ortaya çıkmıştır: kuramsal/felsefi arka plan, pedagojik ilkeler ve uygulamaya dönük yöntemsel yaklaşımlar ile zorluklar. Bulgular, sanat aktivizminin öğrencilerde öz-yeterlik, empati, eleştirel bilinç ve liderlik becerilerini desteklediğini göstermektedir. Öğretmenlerin “sanatçı/eğitimci/aktivist” kimliğiyle üstlendikleri rolün bu süreci dönüştürücü bir nitelik kazandırdığı görülmektedir. Geri dönüştürülmüş materyallerle üretim, topluluk sanatı ve dijital araçların kullanımı gibi yöntemler, sanat aktivizminin pedagojik potansiyelini genişletmektedir. Bununla birlikte, müfredatın sınırlı esnekliği, öğretmen eğitiminin yetersizliği, politik ve idarî hassasiyetler ile kaynak eksiklikleri, sanat aktivizminin okullarda yaygınlaştırılmasının önündeki temel engeller olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, sanat aktivizmi pedagojisi öğrencilerin eleştirel düşünme, çevresel farkındalık ve toplumsal katılım becerilerinin gelişimine önemli katkılar sunma potansiyeline sahiptir. Ancak bu potansiyelin hayata geçebilmesi, eğitim politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının dönüştürücü pedagojileri destekleyecek biçimde yeniden yapılandırılmasını gerektirmektedir.
Akboğa, H.M. Türkiye’de Okullarda Çocuk Katılımı: Çocuklar İçin Güncel Durum Raporu (İstanbul Bilgi Üniversitesi Çocuk Çalışmaları Birimi- Eğitim Reformu Girişimi Demokratik Okullara Doğru Projesi Kitapları No: 2). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2015. https://cocuk.bilgi.edu.tr/wp-content/uploads/2020/02/COCA_DOD_kitap_COCUK_BASKI.pdf
Árnadóttir, Hervör Alma - Einarsdóttir, Martha María. “Using Community Art to Encourage Children to Participate in Discussions about Violence.” Participatory Research on Child Maltreatment with Children and Adult Survivors: Concepts, Ethics, and Methods. ed. Maria Roth - Ravit Alfandari vd. 145–162. Leeds: Emerald Publishing, 2023. https://doi.org/10.1108/978-1-80455-526-220231010
Azılıoğlu, Kürşat - Yılmaz, Meliha. “Toplumsal ve Kültürel Değişimlerin Sanat Eğitimine Yansımaları.” Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 8/2 (Aralık 2021), 443–461. https://doi.org/10.51725/etad.1034600
Bandura, A. “Self-Efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change”. Psychological Review 2/84 (1977), 191-215.
Braun, Virginia - Clarke, Victoria. “Using Thematic Analysis in Psychology”. Qualitative Research in Psychology 3/2 (January 2006), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Campana, Alina. A Portrait of Possibility: Examining the Artist/Educator/Activist as an Alternative Model for Art Educators. Tucson: The University of Arizona, Master of Arts, 2008.
Campana, Alina. “Agents of Possibility: Examining the Intersections of Art, Education, and Activism in Communities”. Studies in Art Education 52/4 (July 2011), 278–291. https://doi.org/10.1080/00393541.2011.11518841
Cruz, Jessica A. “Creating Change: Art Activism and Leadership Development”. New Directions for Student Leadership 185 (March 2025), 61–65. https://doi.org/10.1002/yd.20652
Desai, Dipti. “Collective Art Activist Practice”. The Radical Teacher 131 (2025), 28–36. https://doi.org/10.2307/48816762
Dewhurst, Marit. et al. Social Justice Art Education: A Framework for Activist Art Pedagogy. B.y.: Harvard Education Press, 2023.
Dewhurst, Marit C. A Pedagogy of Activist Art: Exploring the Educational Significance of Creating Art for Social Justice. Cambridge: Harvard University, Doctoral Dissertation, 2009.
Duncan-Andrade, Jeffrey Michael Reyes - Morrell, Ernest. The Art of Critical Pedagogy. B.y.: Peter Lang US, 2008. https://doi.org/10.3726/b12771
Duncombe, Stephen. “A Theory of Change for Artistic Activism.” The Journal of Aesthetics and Art Criticism 81/2 (August 2023), 260–268. https://doi.org/10.1093/jaac/kpad003
Duncum, Paul. “Engaging Public Space: Art Education Pedagogies for Social Justice”. Equity and Excellence in Education 44/3 (July 2011), 348–363. https://doi.org/10.1080/10665684.2011.590400
Dunlop, Lynda. “The Role of Schools and Teachers in Nurturing and Responding to Climate Crisis Activism”. Children’s Geographies 19/3 (2021), 291–299. https://doi.org/10.1080/14733285.2020.1828827
Freire, Paulo. Pedagogy of the Oppressed. ed. Donaldo Macedo. trans. Myra Bergman Ramos. B.y.: The Continuum International Publishing, 30TH Ed., 2005.
Frostig, Karen. “Arts Activism: Praxis in Social Justice, Critical Discourse, and Radical Modes of Engagement”. Art Therapy 28/2 (2011), 50–56. https://doi.org/10.1080/07421656.2011.578028
Ganiz, Eylül - Gülaçtı, İsmail Erim. “Afiş Tasarımındaki Görsel Tasarım Öğelerinin Sanat ve Aktivizm İlişkisi Bağlamında İncelenmesi”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 10/5 (2024), 143–160.
Grant, Maria J. - Booth, Andrew. “A Typology of Reviews: An Analysis of 14 Review Types and Associated Methodologies”. Health Information and Libraries Journal 26/2 (June 2009), 91–108. https://doi.org/10.1111/j.1471-1842.2009.00848.x
Guba, E. G. - Lincoln, Y. S. “Competing Paradigms in Qualitative Research”. Handbook of Qualitative Research. ed. N. K. Denzin - Y. S. Lincoln. 2/105–117. B.y.: Sage Publications, 1994.
Hemmerich, SJ S. “Art as Activism and Allyship: Black Lives Matter Student Murals”. Art Education 74/5 (September 2021), 25–31. https://doi.org/10.1080/00043125.2021.1928469
Inwood, Hilary - Kennedy, Alysse. “Conceptualising Art Education as Environmental Activism in Preservice Teacher Education”. International Journal of Art & Design Education 39/3 (August 2020), 585–599. https://doi.org/10.1111/jade.12308
Kızılçelik, Sezgin. “An Evaluation of the Turkish Education System outside the Conflict between Old and New.” Eurasian Journal of Educational Research, 59, (2015), 149-164. http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2015.59.9
Kikuchi, Ryunosuke. “Multidisciplinary View on the Link of Environmental Activism with Art Creation-a Case Study of Recycled (Junk) Art”. International Journal of Art & Design (IJAD) 7/1 (2023), 67–74. https://journal.uitm.edu.my/ojs/index.php/IJAD/index
Kohfeldt, D. M. Children as Activist Artists: Constructing Citizenship through Social Justice Arts-Based Participatory Action Research. Santa Cruz: University of California, Santa Cruz, 2014.
Kramer, Julian. Art Activism in the Elementary Art Classroom: A Case Study. Kearney: Faculty of The Graduate Program of the Department of Art, Design at the University of Nebraska Kearney, Master Thesis, 2022. https://openspaces.unk.edu/art-etd-895/19/
Lasczik, Tahlia. “Artivist Childhoods”. International Journal of Art and Design Education 44/2 (May 2025), 462–478. https://doi.org/10.1111/jade.12562
Lave, Jean - Wenger, Etienne. Situated Learning. B.y.: Cambridge University Press, 1991. https://doi.org/10.1017/CBO9780511815355
Lee, Eunji J. “Art as Pedagogy: A Multiple Case Study of Participatory Socially Engaged Art”. Visual Arts Research 49/1 (June 2023), 88–106. https://doi.org/10.5406/21518009.49.1.08
Malin, Heather. “Arts Participation as a Context for Youth Purpose”. Studies in Art Education 56/3 (April 2015), 268–280. https://doi.org/10.1080/00393541.2015.11518968
Milli Eğitim Bakanlığı. “2023 Eğitim Vizyonu.” Milli Eğitim Bakanlığı. 2018
Milli Eğitim Bakanlığı. “Değerler Eğitimi Öğretim Programlarında Yer Alan Kök Değerler Temalı Etkinlik Kitabı.” Milli Eğitim Bakanlığı. 2022
Milli Eğitim Bakanlığı. “Okul Öğrenci Kulüpleri Sosyal Sorumluluk Ve Toplum Hizmeti Çalışmaları Uygulama Projesi Kılavuzu” Milli Eğitim Bakanlığı. 2024
Milli Eğitim Bakanlığı. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Öğretim Programları Ortak Metni” Milli Eğitim Bakanlığı. 2025.
Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. “Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria.” International Journal of Qualitative Methods 16/1 ((December 1, 2017), 13. https://doi.org/10.1177/1609406917733847
OECD. Teaching and Learning International Survey (TALIS) 2024 Conceptual Framework (2025).
Reed, T. V. The Art of Protest. Minnesota: University of Minnesota Press, 2019. https://doi.org/10.5749/j.ctvb1hrcf
Szubielska, Magdalena. “Does Art Activism Affect Pre-School Children’s Attitudes towards Individuals with Blindness?”. International Journal of Disability, Development and Education 69/2 (2022), 371–381. https://doi.org/10.1080/1034912X.2020.1735624
Tokgöz Can, Meryem - Bümen, Nilay T. “Turkish Teachers’ Autonomy in Using and Adapting Curriculum: A Mixed Methods Study”. Issues in Educational Research 31/4 (2022), 1270-1290.
Torres-Harding, Susan. “Children as Agents of Social and Community Change: Enhancing Youth Empowerment through Participation in a School-Based Social Activism Project”. Education, Citizenship and Social Justice 13/1 (March 2018), 3–18. https://doi.org/10.1177/1746197916684643
Watson, Sophie. Student Activism: Learning through Doing. B.y.: New Zealand Council for Educational Research, 2022. https://doi.org/10.18296/rep.0020
Yorulmaz, M. Y. “Sanatta Aktivizm: Aktivist Sanatçıların Sanata Etkisi”. İdil Sanat ve Tasarım Dergisi 94/12 (2023), 75–90. https://doi.org/10.7816/idil-12-107-07
Zengin, Ayşe Nihan – Ütkür Güllühan, Nur. “Exploring Activist Art Studies: Enhancing Visual Literacy through Critical Engagement and Interpretation”. International Journal of Art and Design Education (2025), 743-769. https://doi.org/10.1111/jade.12600
Telif Hakkı (c) 2026 Şenay Baş (Yazar)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
İndir
Makale Bilgileri
- Makale Türü Araştırma Makalesi
- Gönderildi Haziran 3, 2026
- Yayınlanmış Haziran 15, 2026
- Sayı Sayı 16 (2026)
- Bölüm Araştırma Makalesi
