Klasik Fıkhi Hükümlerin Kanunlaşmadaki İzdüşümleri -Mehir Örneği Bağlamında Bir İnceleme-

In Muslim societies, mahr, which the man is obliged to give to the woman, has gained a different importance from other expenditures as it is a right granted to the woman by Shari'ah. This study will not deal with every aspect of mahr. It will be discussed in terms of comparative law, which we have seen that it has not been sufficiently discussed in the studies on mahr. In this respect, after giving a brief information about mahr in classical fiqh, it will be determined and discussed how the issue of mehir is handled in the laws of some Islamic countries that have enacted family law according to fiqh. In addition, the court decisions of the Turkish legal system, which does not include mahr in family law even though its people are Muslim, and the decisions of German courts in cases related to mahr will be examined. Mahr has been the subject of positive law through lawsuits. Turkish positive law tries to find a solution to rape cases within the framework of the contract of donation. German positive law, on the other hand, provides a more comprehensive solution within the framework of alimony, inheritance, obligatory contract, contract on the general provisions of marriage and property regimes.

Müslüman toplumlarda evlenen taraflardan erkeğin kadına vermek zo-runda olduğu mehir Şâri’in kadına tanıdığı bir hak olması itibariyle diğer harcamalardan ayrı bir önem kazanmıştır. Bu çalışmada mehir her yönüyle ele alınmayacaktır. Mehirle ilgili yapılan çalışmalarda yeterince tartışılmadığını gördüğümüz mukayeseli hukuk açısından ele alınacaktır. Bu itibarla klasik fıkıhta mehir hakkında kısa bir bilgi verildikten sonra aile hukukunu fıkha göre kanunlaştıran bazı İslam ülkelerinin kanunlarında mehir konusunun nasıl ele alındığı tespit edilip tartışılacaktır. Bunun yanı sıra halkı Müslüman olduğu halde aile hukukunda mehire yer vermeyen Türk hukuk sistemi ile Alman mahkemelerinde mehirle ilgili açılan davalarda verilen kararlar incelenecektir. Mehir, davalar üzerinden pozitif hukukun konusu olmuştur. Türk pozitif hukuku mehir davalarına bağışlama sözleşmesi çerçevesinde çözüm bulmaya çalışmaktadır. Alman pozitif hukuku ise nafaka, miras, borçlandırıcı sözleşme, evliliğin genel hükümlerine dair sözleşme ve mal rejimleri çerçevesinde olmak üzere daha kapsamlı bir şekilde çözüm üretmektedir.