Reflections of the Haram li-gayrihi Centered Discussions in the Fiqh Procedure in the Füru-ı Fiqh
Fıkıh Usûlündeki Haram li-gayrihi Merkezli Tartışmaların Fürû-ı Fıkha Yansımaları
Abdülbâkî, Muhammed Fuâd. el-Mu‘cemü’l-müfehres li elfâzi’l-Kur’âni’l-kerîm. Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife, 2010.
Abdülazîz el-Buhârî, Alâüddîn Abdülazîz b. Ahmed. Keşfü’l-esrâr ʻan usûli Fahri’l-İslâm el-Bezdevî. nşr. Abdullah Muhammed Ömer. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
Âmidî, Seyfüddîn Ali b. Muhammed. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. tlk. Abdürrez-zâk Afîfî. Dımaşk-Beyrut: el- Mektebü’l-İslâmî, 1406.
Aslan, Mehmet Selim. İslam Borçlar ve Aile Hukukunda Kasıt Unsuru. Bursa: Emin Yayınları, 2017.
Asyûbî, Muhammed b. Ali el-Vellûvî. Zahîretü’l-ʻukbâ fî şerhi’l-Müctebâ’. Riyad: Dâru’l-Miʻrâc- Dâru Âl Barûm, 1996-2003.
Atar, Fahrettin. Fıkıh Usûlü. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fa-kültesi Vakfı Yayınları, 2014.
Attâr, Hasan b. Muhammed. Hâşiyetü’l-Attâr. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1830.
Ba‘lî, Ebü’l-Hasan Ali b. Muhammed. el-Muhtasar fî usûli’l-fıkh. Mekke: Câmi‘atü’l-Melik Abdülaziz, ts.
Bedrân, Abdülkâdir b. Ahmed. el-Medhal ilâ Mezhebi’l-İmam Ahmed b. Hanbel. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1996.
Buhûtî, Mansûr b. Yûnus. Keşşâfü’l-kınâʻ ʻan metni’l-İknâʻ. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1983.
Buhûtî, Mansûr b. Yûnus. er-Ravzü’l-mürbiʻ şerhu Zâdi’l-müstekniʻ. thr. Abdülkuddûs Muhammed Nezîr. Riyad- Beyrut: Dâru’l-Müeyyed – Müessesetü’r-Risâle, ts.
Burhânüddîn el-Buhârî, Ebü’l-Me‘âlî Mahmûd b. Ahmed. el-Muhîtu’l-Burhânî fi’l-fıkhi’n-Nu‘mânî. thk. Abdülkerîm Sâmî el-Cündî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004.
Cevherî, Ebû Nasr İsmâ‘îl b. Hammâd. es-Sıhâh. thk. Ahmed Abdülğafûr Attâr. Beyrut: Dâru'l-İlm li'l-Melâyîn, 1987.
Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Ali. el-Füsûl fi’l-usûl. nşr. Uceyl Câsim en-Neşemî Kuveyt: Vizâretü’l-Evkâfi’l- Küveytiyye, 1994.
Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Ali. Ahkâmü’l-Kur’ân. thk. Muhammed es-Sâdık Kamhâvî. Beyrut: Dâru İhyâi’t- Türâsi’l-ʻArabî-Müessesetü’t-Târîhi’l-ʻArabî, 1992.
Cüveynî, Ebü’l-Meʻâlî Abdülmelik b. Abdillah. el-Burhân fî usûli’l-fıkh. thk. Salâh b. Muhammed ʻUveyda. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
Cüveynî, Kitâbü’t-Telhîs fî usûli’l-fıkh. thk. Abdullah en-Nebâlî-Beşîr Ahmed el-Ömerî. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l- İslâmiyye, 1996.
Debûsî, Ebû Zeyd Abdullah b. Ömer. Takvîmü’l-edille fî usûli’l-fıkh. nşr. Halîl Muhyiddîn el-Meys. Beyrut: Dâru’l- Kütübi’l-İlmiyye, 2001.
Derdîr, Ebü’l-Berekât Ahmed b. Muhammed. eş-Şerhu’l-kebîr. Kahire: Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabiyye, ts.
Dihlevî, Ahmed b. Abdirrahîm Şâh Veliyyullah. Hüccetüllahi’l-bâliğa. nşr. Seyyid Sâbık. Beyrut: Dâru’l-Cîl, 2005.
Ebü’l-Hasen el-Mâlikî, Kifâyetü’t-tâlibi’r-rabbânî. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1412.
Ebü’l-Hüseyin el-Basrî, Muhammed b. Ali. el-Muʻtemed fî usûli’l-fıkh. nşr. Muhammed Hamîdullah. Dımaşk: el- Maʻhedü’l-İlmiyyi’l-Firânsî li’d-Dirâseti’l-Arabiyye, 1964.
Ebû Zehra, Muhammed. Usûlü’l-fıkh. Beyrut: Dâru’l-Fikri’l-‘Arabî, 1958.
Emîr Pâdişâh, Muhammed Emîn b. Mahmûd. Teysîrü’t-Tahrîr. Mekke: Dâru’l-Bâz, ts.
Fahruddîn er-Râzî, Ebu Abdillah Muhammed b. Ömer. el-Mahsûl fî ʻilmi usûli’l-fıkh. thk. Tâhâ Câbir Feyyâz el- Alvânî. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1996.
Feyyûmî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Muhammed. el-Misbâhu’l-münîr fî ğarîbi’ş-şerhi’l-kebîr. thk. Abdülazîm eş- Şinâvî. Kahire: Dâru’l-Meʻârif, ts.
Gazzâlî, Hüccetü’l-İslâm Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed. el-Mustasfâ min ‘ilmi’l-usûl. Mısır: Bulak, 1904.
Gazzâlî, Hüccetü’l-İslâm Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed. el-Vasît fi’l-mezheb. nşr. Ahmed Mahmûd İbrâhîm. Kahire: Dâru’s-Selâm, 1997.
Hallâf, Abdülvehhâb. İlmu usûli’l-fıkh. Mısır: Mektebetü’d-Da‘ve, ts.
Hindî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdirrahîm. Nihâyetü’l-vüsûl ilâ dirâyeti’l-usûl. thk. Sâlih Süleymân el-Yûsuf - Sa‘d b. Sâlim es-Sevîh. Mekke: el-Mektebetü’t-Ticâriyye, 1996.
Hudarî, Muhammed. Usûlü’l-fıkh. Mısır: el-Mektebetü’t-Ticâreti’l-Kübrâ, 1969.
İbn Abdilber, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdillâh. el-İstizkâr. nşr. Sâlim Mu-hammed Atâ-Muhammed Ali Muʻavvaz. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
İbn Akîl, Ebü’l-Vefâ Alî b. Akîl. el-Vâdıh fî usûli’l-fıkh. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1999.
İbnü’l-Arabî, Ebû Bekr Muhammed b. Abdillâh. el-Mahsûl fî usûli’l-fıkh. nşr. Huseyn Ali el-Yederî-Abdüllatîf Fevde. Umman: Dâru’l-Beyârık, 1999.
İbn Battâl, Ebü’l-Hasen Ali b. Halef. Şerhu Sahîhi’l-Buhârî. nşr. Ebû Temîm Yâsir b. İbrâhîm. Mektebetü’r-Rüşd, Riyad 2003.
İbn Duveyyân, İbrâhîm b. Muhammed. Menârü’s-sebîl fî şerhi’d-Delîl. Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmî, 1989.
İbn Emîru Hâc, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Muhammed el-Halebî. et-Takrîr ve’t-tahbîr. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1999.
İbnü’l-Ferrâ, Ebû Ya‘lâ Muhammed b. el-Hüseyn. el-Mesâilü’l-usûliyye min Kitâbi’r-Rivâyeteyn ve’l-vecheyn. thk. Abdülkerîm b. Muhammed el-Lâhim. Riyad: Mektebetü’l-Meʻârif, 1985.
İbnü’l-Hâcib, Ebû Amr Cemâlüddîn Osmân b. Ömer. Muhtasaru Müntehe’s-sûl ve’l-emel fî İlmeyi’l-usûl ve’l- cedel. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2006.
İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. nşr. Ah-med Muhammed Şâkir. Beyrut: Dâru’l-Âfâki’l-Cedîde, ts.
İbn Kudâme, Ebû Muhammed Abdullah b. Ahmed. Ravzatü’n-nâzır ve cennetü’l-münâzır. nşr. Şaʻbân Muhammed İsmâʻîl. Beyrut: Müessesetü’r-Reyyân, 1998.
İbn Kudâme, Ebü’l-Ferec Abdurrahmân b. Muhammed. eş-Şerhu’l-kebîr ʻalâ metni’l-Mukniʻ. nşr. Dâru’l-Menâr. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, 1983.
İbn Müflih, Ebû İshâk İbrâhîm b. Muhammed. el-Mübdiʻ fî şerhi’l-Mukniʻ. nşr. Muhammed Hasan Muhammed Hasan İsmâil eş-Şâfiî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
İbnü’n-Neccâr, Takiyyuddîn Ebü’l-Bekâ Muhammed b. Ahmed. Şerhu’l-Kevkebi’l-münîr. Mısır: Mektebetü’l- Ubeykân, 1997.
İbn Nüceym, Zeynüddîn b. İbrâhîm. el-Bahru’r-râik şerhu Kenzi’d-dakâik. nşr. Zekeriyyâ Umeyrât. Beyrut: Dâru’l- Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
İbn Rüşd el-Hafîd, Ebü’l-Velîd Muhammed b. Ahmed. ed-Darûrî fî usûli’l-fıkh. thk. Cemâlüddîn el-Alevî. Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1994.
İbn Rüşd el-Hafîd, Ebü’l-Velîd Muhammed b. Ahmed. Bidâyetü’l-müctehid ve Nihâyetü’l-muktesıd. Mısır: Matbaatu Mustafa’l-bâbi’l-Halebî, 1975.
İbn Sîde, Ebü’l-Hasen Ali b. İsmâʻîl. el-Muhkem ve’l-muhîtü’l-aʻzam. thk. Ab-dülhamîd el-Hindâvî. Beyrut: Dâru’l- Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 2000.
İbn Useymîn, Muhammed b. Sâlih. eş-Şerhu’l-mümtiʻ ʻalâ Zâdi’l-müstakniʻ. thrc. Muhammed b. Süleymân. Demmam: Dâru İbni’l-Cevzî, 1422-1428.
İmrânî, Ebü’l-Huseyn Yahyâ b. Ebi’l-Hayr. el-Beyân fî mezhebi’l-İmâmi’ş-Şâfiʻî. nşr. Kâsım Muhammed en-Nûrî. Cidde: Dâru’l-Minhâc, 2000.
Kahraman, Abdullah. İslam’da Helal ve Haramın Yeri ve Fıkıh Usulü Açısından Temellendirilmesi. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. Sayı: 20, 2012, ss. 43-69.
Karadeniz, Abdurrahman Huzeyfe. Fıkıh Usûlünde Haram Ligayrihî Kavramı ve Hukûkî Neticeleri. Yüksek Lisans Tezi. Yalova: Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.
Karâfî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. İdrîs. Şerhu Tenkîhi’l-fusûl fî ihtiyâri’l-mahsûl fi’l-usûl. thk. Tâhâ Abdurraûf Saʻd. Mısır: Şirketü’t-Tıbâʻati’l-Fenniyyeti’l-Müttehide, 1973.
Kâsânî, Alâüddîn Ebû Bekr b. Mes‘ûd. Bedâiʻu’s-sanâiʻ fî tertîbi’ş-şerâiʻ. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1986.
Kelvezânî, Ebü’l-Hattâb Mahfûz b. Ahmed. et-Temhîd fî usûli’l-fıkh. nşr. Müfîd Muhammed Ebû Amşe- Muhammed b. Ali b. İbrâhim. Cidde: Dâru’l-Medenî, Cidde 1985.
Koca, Ferhat. “Haram”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1997. 16/100-101.
Köse, Saffet. “Hülle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1998. 18/475-477.
Lâmişî, Ebü’s-Senâ (Ebü’l-Mehâmid) Mahmûd b. Zeyd. Kitâbun fî usûli’l-fıkh. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1995.
Leknevî, Abdülalî Muhammed b. Nizâmiddîn. Fevâtihü’r-rahamût. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
Mahallî, Celâlüddîn Muhammed b. Ahmed. el-Bedru’t-tâli‘ fî halli Cem‘i’l-cevâmi‘. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2005.
Mâzerî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ali. Îzâhu’l-mahsûl min Burhâni’l-usûl. thk. Ammâr et-Tâlibî. Beyrut: Dâru’l- Garbi’l-İslâmî, ts.
Merdâvî, Ebü’l-Hasen Alâüddîn Alî b. Süleymân b. Ahmed. et-Tahbîr şer-hu’t-Tahrîr. Riyad: Mektebetü’r-rüşd, 2000.
Molla Fenârî, Şemsüddîn Muhammed b. Hamza. Fusûlü’l-bedâiʻ fî usûli’ş-şerâiʻ. thk. Muhammed Huseyn Muhammed Hasen İsmâʻîl. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 2006.
Nemle, Abdülkerîm b. Ali. el-Mühezzeb fî usûli’l-fıkh. Riyad: Mektebetü’r-Rüşd, 1999.
Nesefî, Ebü’l-Berekât Abdullâh b. Ahmed. Keşfü’l-esrâr şerhu’l-Musannif ‘ale’l-Menâr. Beyrut: Dâru’l- Kütübi’l-‘İlmiyye, ts.
Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Şeref. el-Mecmû‘ şerhu’l-Mühezzeb. Mısır: İdâretü’t-Tıbâ‘ati’l-Münîriyye, ts.
Özarslan, Muharrem. Şerî Hüküm ve Hanefîlerde Vacib Kavramı. Yüksek Li-sans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2014.
Pezdevî, Ebü’l-Usr Ali b. Muhammed. Usûlü’l-Bezdevî. Karaçi: Dâru Mîr Muhammed, ts.
Reşîd Rızâ, Tefsîrü’l-Kur’âni’l-hakîm. Kahire: Dâru’l-Menâr, 1947.
Sadrüşşerîa, Ubeydullah b. Mes‘ûd. et-Tenkîh fî usûli’l-fıkh. thk. Zekeriyyâ Umeyrât. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1996.
Sayım, Kadir. İslam Hukukunda Haram Hüküm Kategorisinin Zamansal Ve Mekânsal Görünümleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
Semʻânî, Ebü’l-Muzaffer Mansûr b. Muhammed. Kavâtıʻu’l-edille fi’l-usûl. thk. Muhammed Hasan Heyto. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1997.
Semerkandî, Ebû Bekr Muhammed b. Ahmed. Mîzânü’l-usûl fî netâici’l-‘ukûl. thk. M. Zekî Abdülber. Devha: Matâbi‘u’d-Devha’l-Hadîsiyye, 1984.
Serahsî, Ebû Bekr Muhammed b. Ahmed. Usûlü’s-Serahsî. thk. Ebü’l-Vefâ el-Efgânî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1993.
Seyyid Sâbık, Fikhü’s-sünne. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, 1977.
Sıddîk Hasan Han, Muhammed Sıddîk Bahâdır Hân el-Kannevcî. er-Ravzatü’n-nediyye şerhu’d-Düreri’l-behiyye. Beyrut: Dâru’l-Cîl, ts.
Siğnâkî, Hüsâmüddîn Hüseyn b. Alî. el-Kâfî şerhu’l-Bezdevî. Beyrut: Mektebetü’r-Rüşd, 2001.
Şâfiî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İdrîs. er-Risâle. Mısır: Mektebetü’l-Halebî, 1940.
Şâtıbî, Ebû İshâk İbrâhîm b. Mûsâ. el-Muvâfakât. thk. Ebû Ubeyde Meşhûr b. Hasen. Huber: Dâru İbni Affân, 1997.
Şevkânî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Alî b. Muhammed. İrşâdü’l-fuhûl ilâ tahkiki’l-hakki min ‘ilmi’l-usûl. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, 1999.
Şeybânî, Muhammed b. el-Hasen. el-Asl. thk. Muhammed Boynukalın. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2012.
Şîrâzî, Ebû İshâk İbrahim b. Ali. el-Mühezzeb. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
Takıyyüddîn es-Sübkî, Ebü’l-Hasen Ali b. Abdilkâfî. el-İbhâc fî şerhi’l-Minhâc. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1995.
Teftâzânî, Sa‘düddîn Mes‘ûd b. Fahriddîn. Şerhu’t-Telvîh ʻale’t-Tavzîh li-metni’t-Tenkîh fî usûli’l-fıkh. thk. Zekeriyyâ Umeyrât. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1996.
Tûfî, Ebü’r-Rebî‘ Süleymân b. Abdilkavî. Şerhu Muhtasari’r-Ravza. nşr. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1996.
Uğur, Seyit Mehmet. Fıkıh Usulünde Haram Kavramı. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2009.
Uğur, Seyit Mehmet. “Definitiveness of Proof of Ḥarām and Ḥukm of Its Denial in the Ḥanafī School”. Ilahiyat Studies 7/2 (February 2017), 233-278.
Uyanık, M. Zeki. İslâm Hukukunda Kanuna Karşı Hile Örneği Olarak Hülle Nikâhı. İstanbul: Kitap Dünyası Yayınları, 2021.
Yıldız, Rifat. Kerâhet Vakitlerinde Namaz Kılınması Konusuna Usûlî Yakla-şım. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 42, (Aralık 2019), 57-82.
Zencânî, Ebü’l-Menâkıb Mahmûd b. Ahmed. Tahrîcü’l-fürûʻ ʻale’l-usûl. thk. Muhammed Edîb Sâlih. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1982.
Zerkeşî, Bedruddîn Muhammed b. Bahadır. el-Bahru’l-muhît fî usûli’l-fıkh. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000.
Zeydân, Abdülkerîm. el-Vecîz fî usûli’l-fıkh. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1987.
İndir
Makale Bilgileri
- Makale Türü Araştırma Makalesi
- Gönderildi Şubat 19, 2026
- Yayınlanmış Eylül 14, 2024
- Sayı Sayı 12 (2024): Sayı 12
- Bölüm Araştırma Makalesi